Jeszcze w obrębie wspólnoty pierwotnej, w okresie jej rozpadu, pojawiło się zjawisko niewolnictwa. Jak już wspomniano, schwytani w czasie wojny jeńcy stawali się własnością zwycięzców i musieli dla nich pracować, zadowalając się wydzielanymi przez właścicieli środkami utrzymania. Początkowo pozycja takiego niewolnika była stosunkowo niezła. Pracował on z reguły wespół z ludźmi wolnymi, mógł też żywić nadzieję na uwolnienie i przyjęcie do plemienia; praca niewolników miała Read more…
Komentarze są wyłączone // Add Comment
W warunkach feudalnego systemu produkcji zwierzchnią własność ziemi posiadali panowie feudalni, w tym także monarcha oraz Kościół. Na roli pracowali poddani chłopi, którzy z tytułu jej użytkowania zobowiązani byli do oddawania określonych powinności, renty feudalnej. Całkowity produkt pracy dzielił się na część zatrzymywaną przez bezpośredniego producenta oraz na rentę oddawaną feudałowi. Chłop nie stanowił 
Zrewolucjonizowaniu metod produkcji przez wprowadzenie maszyn narzędziowych musiało również towarzyszyć rozwiązanie problemu ich napędu. W małych warsztatach rzemieślniczych, a nawet manufakturach kwestia napędu była rozwiązywana przez wykorzystanie siły ludzkiej, czy też siły koni, wiatru lub wody. Wraz z zastosowaniem maszyn gwałtownie wzrosło zapotrzebowanie na urządzenia napędowe. Sprawa ta wystąpiła szczególnie ostro w rozwijającym się kopalnictwie węglowym. 
Manufaktury powstające w epoce feudalizmu stanowiły pierwszą formę produkcji kapitalistycznej. Właściciel przedsiębiorstwa, kapitalista, posiadał środki produkcji — narzędzia, surowce, budynki — i zatrudniał robotników najemnych. Robotnicy nie posiadali nic, oprócz własnej siły roboczej. Podstawą kształtowania wysokości płac były koszty reprodukcji siły roboczej. Wartość wytworzona w procesie produkcji przewyższała płace. Różnica między płacami a wartością